جمعى از علما

83

جامع المقدمات ( جامعه مدرسين ) ( فارسي )

[ جحد ] واز جحد نيز چهارده وجه بازمىگردد : شش مغايب را وشش مخاطب را ودو حكايت نفس متكلّم را . وآن شش كه مغايب را بود سه مذكّر را بود وسه مؤنّث را . آن سه كه مذكّر را بود : لم يضرب ، لم يضربا ، لم يضربوا . لم يضرب : يعنى نزده است أو يك مرد غايب در زمان گذشته . صيغهء مفرد مذكّر غايب است از فعل جحد ، صحيح ومجرد ومعلوم . لم يضرب در أصل يضرب بود ( واحد مذكّر غايب بود از فعل مضارع ) خواستيم مفرد مذكّر غايب بنا كنيم از فعل جحد ، لم جازمه بر سرش درآورديم دو عمل كرد : لفظا ومعنى ، لفظا حركت آخر را به جزمى ساقط كرد ، ومعنى نقل نمود معناى مضارع را بسوى ماضي ونفى در ماضي كرد لم يضرب شد . لم يضربا : يعنى نزدند ايشان دو مردان غايب در زمان گذشته . صيغهء تثنيهء مذكّر غايب است از فعل جحد ، صحيح ومجرد ومعلوم . لم يضربا در أصل يضربان بود ( تثنيهء مذكّر غايب بود از فعل مضارع ) خواستيم تثنيهء مذكّر غايب بنا كنيم از فعل جحد ، لم جازمه در سرش درآورديم دو عمل كرد : لفظا ومعنى ، لفظا نون عوض رفع را به جزمى ساقط كرد ، ومعنى نقل كرد معنى مضارع را بسوى ماضي و